Amaç: Eğitimleri “konu listesi” gibi değil; risk, rol ve performans odaklı bir planla yönetmek.
Risk odaklıYıllık takvimÖlçme-değerlendirmeKayıt ve kanıt7 adımda plan
Girdi topla (risk değerlendirmesi, kazalar/ramak kala, denetim bulguları, değişiklikler)
Hedef kitleyi çıkar (rol/departman/işe özgü risk)
Konuları risklere bağla (genel + işe özel + acil durum + ekipman + prosedür)
Önceliklendir (yüksek risk önce, yeni başlayan/iş değişikliği/ekipman değişikliği)
Yöntemi seç (sınıf + uygulamalı + saha “toolbox” + e-öğrenme)
Ölç ve doğrula (test, uygulama gözlemi, kontrol listesi)
Kayıtları standardize et (katılım, içerik, sınav, imza, foto/kanıt, revizyon)
1) Planın girdileri (neyi referans alacaksın?)
Risk ve saha verisi
Risk değerlendirmesi: yüksek riskli tehlikeler ve kritik kontrol noktaları
Kaza / ramak kala / uygunsuzluk kayıtları
İSG kurul kararları, iç denetim bulguları
KKD uygunsuzlukları, davranış gözlemleri
Değişiklik ve yeni durumlar
Yeni işe giriş, iş/yer değişikliği
Yeni makine/ekipman, yeni teknoloji
Yeni kimyasal/malzeme, yeni proses
Mevzuat/güncel prosedür değişikliği
Not: Eğitim yükümlülüğü Kanun ve ilgili eğitim yönetmeliği kapsamında; özellikle işe başlamadan önce, iş/yer değişikliğinde ve ekipman/teknoloji değişiminde eğitimlerin yenilenmesi beklenir. :contentReference[oaicite:0]{index=0}
2) Hedef kitle matrisi (kime, ne kadar, hangi içerik?)
Pratik yöntem: “Rol × Risk” matrisi oluştur.
Rol / Grup
Öne çıkan riskler
Zorunlu çekirdek içerik
İşe özel içerik
Doğrulama
Yeni başlayan
Genel risk farkındalığı
İSG kültürü, acil durum, KKD
Saha kuralları, izinli işler
Oryantasyon kontrol listesi
Bakım ekibi
Enerji izolasyonu, yüksekte çalışma
İzinli işler, acil durum
LOTO, kapalı alan, kaldırma ekipmanları
Uygulamalı gözlem + imza
Ofis personeli
Ergonomi, yangın, elektrik
Acil durum, temel İSG
Ekranlı araçlar, yangın tatbikatı
Kısa test + katılım
3) Konuları “risk kontrolü” ile bağla (tanım değil, uygulama)
Her eğitim başlığı için 5’li format
Risk senaryosu: “Nerede, ne olur?”
Kritik hatalar: “En sık yapılan 3 hata”
Doğru uygulama: adım adım (saha dili)
Kontrol noktası: “Ben bunu nasıl kontrol ederim?”
Kanıt: foto/etiket/forma işaret
Çekirdek konu havuzu (örnek)
İş kazası / ramak kala bildirim
KKD seçimi ve doğru kullanım
Acil durum: yangın, tahliye, toplanma
Kimyasal güvenlik: etiket/MSDS okuma
Makine güvenliği: muhafaza/etiketleme
Yüksekte çalışma / merdiven güvenliği
Elektrik: yetkilendirme, güvenli yaklaşım
4) Önceliklendirme (hangi eğitim önce?)
1. öncelik: yüksek risk + sık maruziyet + ciddi sonuç (ölüm/uzuv kaybı)
2. öncelik: yeni işe giriş / iş değişikliği / ekipman değişikliği
3. öncelik: denetimde tekrar eden uygunsuzluklar
4. öncelik: performans iyileştirme (hata oranı, KKD uyumu, ergonomi)
Basit puanlama: Risk(1-5) × Sıklık(1-5) × Hedef kitle büyüklüğü(1-5) → en yüksek puanlılar ilk çeyreğe.
5) Yıllık eğitim planı örneği (şablon)
Dönem
Hedef grup
Konu
Süre
Yöntem
Sorumlu
Kanıt
Ocak
Tüm çalışanlar
Acil durum + tahliye
60 dk
Sınıf + saha turu
İSG Uzmanı
Katılım + foto
Şubat
Bakım
Enerji izolasyonu (LOTO)
90 dk
Uygulamalı
Bakım Şefi
Kontrol listesi
Mart
Üretim
Makine muhafazaları
45 dk
Toolbox
Hat Sorumlusu
İmza föyü
Yıl boyu
Yeni başlayan
Oryantasyon İSG
Modüler
Karışık
İK + İSG
Oryantasyon formu
Tehlike sınıfına göre “asgari süre/periyot” kısmını ayrıca planına işleyip, revizyon tarihini üst bilgiye yaz.
Sonuç: ramak kala artışı (olumlu), uygunsuzluk azalışı, kaza trendi
KPI örneği: “KKD doğru kullanım oranı”, “LOTO hatası”, “merdiven uygunsuzluğu”, “bildirim sayısı”.
Kayıt seti (minimum dosyalanacaklar)
Eğitim planı (yıl + revizyon no/tarih)
Katılımcı listesi (imza)
İçerik/agenda + sunum/rehber doküman
Eğitmen bilgisi / görevlendirme
Sınav/quiz sonuçları (varsa)
Uygulamalı eğitim kontrol listeleri
Tatbikat tutanakları (varsa)
Sık hatalar (planı bozan 6 şey)
Risk değerlendirmesinden kopuk “standart konu listesi”
Hedef kitle ayrımı olmadan herkese aynı içerik
Uygulama yerine tanım/anlatım ağırlığı
Ölçme–doğrulama olmadan “katılım”a dayalı kapanış
Kayıt/kanıt standardı olmaması
Değişikliklerde (ekipman/proses) eğitim güncellenmemesi
İlgili mevzuat referansı (genel): 6331 sayılı Kanun’da eğitim yükümlülüğü ve çalışan eğitimlerinin usul/esaslarını düzenleyen eğitim yönetmeliği. :contentReference[oaicite:1]{index=1}